Nee. In België is de natuurlijke kerstboom een landbouwgewas: hij wordt geplant, geoogst en dan vervangen, zoals op een akker. Zijn koolstofbalans is licht: 3,1 kg CO₂-equivalent per jaar volgens de Ellipsos-studie, tegenover 8,1 kg per jaar voor een kunstkerstboom die u zes jaar houdt. Groeit hij dicht bij u, dan weegt hij nog minder.
Waar komt een gekapte kerstboom vandaan?
Meestal van een landbouwperceel, en in mindere mate uit bosgebied, volgens de Union Ardennaise des Pépiniéristes (UAP). De boom wordt er geplant, jarenlang verzorgd en dan geoogst. Het is tuinbouw, geen kap in het bos.
In Wallonië beslaat die teelt ongeveer 3.100 hectare, of 0,42% van de landbouwoppervlakte, volgens het APAQ-W. Het gewest teelt zo’n 2 miljoen kerstbomen per jaar. Bijna 85% gaat naar het buitenland: België is de tweede exporteur van Europa, na Denemarken.
Wat is de koolstofbalans van een natuurlijke kerstboom?
De meest geciteerde studie komt van het Canadese bureau Ellipsos (2009), overgenomen door UFC-Que Choisir. Ze vergelijkt de volledige levenscyclus van beide bomen: teelt of productie, transport, afvalfase.
| Kerstboom | Koolstofbalans (CO₂-equivalent) |
|---|---|
| Natuurlijke boom, elk jaar opnieuw gekocht | 3,1 kg per jaar |
| Kunstboom, afgeschreven over zes jaar | 8,1 kg per jaar |
| Kunstboom, over zijn zes gebruiksjaren | 48,3 kg in totaal |
Volgens de samenvatting van het Ellipsos-rapport zou een kunstkerstboom meer dan twintig jaar dienst moeten doen om gelijk te komen met een echte. Belgische gezinnen houden de hunne gemiddeld zes tot zeven jaar, meldt de RTBF.
Een kanttekening: de studie rekent met een boom die bij Montreal geteeld werd. Een boom die per vrachtwagen door Europa reist, weegt zwaarder. Een boom van een honderdtal kilometer verderop, lichter.
Gebruikt de kerstboomteelt pesticiden?
Ja, in de gangbare teelt, vooral herbiciden. Dat is het zwakke punt van de sector. Het charter ‘Véritable et Éco-responsable’ van de UAP verplicht wie het ondertekent om ze de laatste twee teeltjaren niet meer te gebruiken.
De biologische landbouw gaat verder. Onze kerstbomen komen van een Belgische teler met biologische certificering, gecontroleerd door Certisys (BE-BIO-01). Zonder herbiciden, fungiciden, insecticiden of groeiremmers, met organische mest. Vert Sapin is de verkoper: wij selecteren deze kerstbomen bij dat familiebedrijf, op een honderdtal kilometer van Brussel.
Wat gebeurt er met de kerstboom na de feestdagen?
Hij keert terug naar de bodem. In Brussel haalt Net Brussel de echte kerstbomen op en laat ze composteren. Geen plastic boom eindigt zo. Ophaaldata en andere oplossingen vindt u in wat te doen met uw kerstboom na de feestdagen.
Is een kunstkerstboom een betere keuze?
Alleen als hij heel lang meegaat. Hij heeft echte praktische troeven, en er zijn gevallen waarin hij zinvol is: we zetten ze zonder vooroordeel op een rij in kunstkerstboom: een echt duurzaam alternatief?
Welke natuurlijke kerstboom heeft de kleinste impact?
Niet elke natuurlijke kerstboom is gelijk. Vier criteria maken het verschil:
- Lokaal: in België geteeld, reist hij weinig.
- Vers: kort voor de levering gekapt, blijft hij langer mooi en gaat hij minder verloren.
- Zonder herbiciden geteeld: dat garandeert de biologische landbouw.
- Gecomposteerd: kaal bij de ophaling gezet, zonder slinger of kunstsneeuw.
Onze Nordmanns en fijnsparren voldoen aan alle vier. Om de andere manieren te vergelijken om er een te vinden: een natuurlijke kerstboom kopen in België.
Het belangrijkste om te onthouden
- Een natuurlijke kerstboom komt van een teeltperceel, niet uit een bos dat gekapt wordt.
- Volgens Ellipsos: 3,1 kg CO₂-equivalent per jaar voor de natuurlijke boom, 8,1 kg per jaar voor een kunstboom die zes jaar meegaat.
- Een kunstkerstboom wordt pas milieuvriendelijker na een twintigtal jaar gebruik.
- Het zwakke punt van de gangbare teelt zijn herbiciden; de biologische landbouw doet het zonder.
- Na de feestdagen wordt de natuurlijke kerstboom opgehaald en gecomposteerd.
